Bunamanın görünmeyen yüzü
Bazıları insanın hafızasından önce davranışını değiştirir.
Frontotemporaldemans, beynin frontal yani ön bölgesini etkileyen bir nörodejeneratif bir hastalıktır.
Bu bölgelerdeki sinir hücrelerinde (nöronlarda) hasar meydana geldiğinde ortaya çıkar.Genetik olabileceği gibi geçirilen kafa travmalarından, mükemmelliyetçi kişilik özelliklerinden ya da beyni aşırı yormaktan da kaynaklanabilir.Sinsi bir bunama türü olan bu hastalığın ilerleyici bir beyin hastalığı olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Prof.
Derya Uludüz ‘’Bu da beynin bazı bölümlerinin işlevini yitirmesiyle zamanla kötüleştiği anlamına gelir’’ dedi ve hastalığın genellikle göz ardı edilen belirtilerine dikkat çekip, ailelere yol gösterecek önerilerde bulundu… Prof.
Derya Uludüz Dışarıda normal evde bambaşka Demans denince akla hemen bunama gelir.
Oysa her demans unutkanlıkla başlamaz.Frontotemporal demansta ilk değişen şey çoğu zaman hafıza değil, kişilik, davranış, dürtü kontrolü ve sosyal muhakemedir.Bu tabloda kişi dışarıdan bakıldığında uzun süre iyi görünebilir.
Konuşur, sohbet eder, kibar davranır, hatta çevresindekilere gayet akıllı ve mantıklı gelir.
Bu yüzden yakınlarının “onda bir değişiklik var” demesi çoğu zaman inandırıcı bulunmaz.
Oysa gerçek tablo çoğu zaman evin içinde yaşanır… Aile için süreç çok yıpratıcıdır.
Çünkü kişinin eski halinin yavaş yavaş kaybolduğunu görür.
İçgörü kaybı: Ben hasta değilim Frontotemporal demansın en zor taraflarından biri içgörü kaybıdır.
Hatta çoğu zaman sorunlu olanın eşi, çocuğu veya çevresi olduğuna inanır.
Davranış değişikliklerine dikkat edilmedi Frontotemporal demans yaşayan kişide şu değişiklikler gözlenir:- Kişi eski halinden uzaklaşır.- Daha huzursuz olduğunu düşünür.- Kırıcı konuşur.- Kolay öfkelenir.- Empati duygusu azalabilir.Frontotemporal demansın en yanıltıcı taraflarından biri şudur:Hasta dışarıda son derece naif, kibar ve kontrollü davranabilir.
Hatta çevresi onu çok iyi, çok mantıklı, gayet normal diye tanımlayabilir.
Özellikle en yakınındaki kişilere karşı:- Şüphecilik artabilir.- Suçlayıcı konuşmalar başlayabilir.- Ani öfke patlamaları görülebilir.- Küfür, hakaret, küçük düşürücü sözler ortaya çıkabilir.- Bazen saldırganlık gelişebilir.- En acı tarafı şudur: Hasta çoğu zaman bu davranışlarının ağırlığını fark etmez.
En yakınından şüphe eder Bu hastalıkta bazen kişi tek bir kişiden yoğun şekilde şüphelenir.Bu kişi çoğu zaman eşi, çocuğu ya da bakımını üstlenen yakınıdır.- Sürekli onu suçlayabilir.- Onun niyetinden şüphe edebilir.- Kendisini aldattığını, kandırdığını, kontrol ettiğini ya da zarar vermek istediğini düşünebilir.Bunlar sıradan alınganlık ya da kıskançlık değildir.
Beynin davranış ve muhakeme merkezleri etkilendiğinde kişi olayları sağlıklı değerlendirmekte zorlanır.
Yakınları ne kadar açıklama yaparsa yapsın, hasta çoğu zaman kendi düşüncesine sıkı sıkıya bağlı kalır.
DEMANS Hastalığın evreleri - Erken dönemde hafıza belirgin bozulmayabilir.
Kişi daha huzursuz, daha ilgisiz, daha düşüncesiz, daha takıntılı ya da daha öfkeli hale gelebilir.- Orta dönemde davranış sorunları belirginleşir.
