Gıda İsrafına Karşı Yeni Dönem: Tarihi Geçen Ürünler Satılabilecek Mi?
Türkiye'de her yıl büyük miktarlarda gıdanın israf edilmesinin önüne geçmek amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı önemli bir adım atıyor. Gıda israfını azaltmaya yönelik hazırlanan yeni yönetmelik kapsamında, marketlerde ve gıda satış noktalarında ürünlerin etiketlendirilmesi ve satışına ilişkin kurallarda köklü değişiklikler yapılıyor. Bu düzenlemenin temel amacı, hem tüketicinin bilinçlendirilmesi hem de henüz tüketilebilir durumdaki gıdaların çöpe gitmesini engellemek.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamalar, tüketicilerin en çok karıştırdığı iki önemli tarih bilgisini yeniden gündeme taşıdı: 'Son Tüketim Tarihi' (STT) ve 'Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi' (TETT). Yeni kurallara göre, insan sağlığı açısından herhangi bir risk teşkil etmeyen ve sadece 'Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi' geçmiş olan bazı dayanıklı gıda ürünleri, belirlenen özel alanlarda satışa sunulabilecek. Ancak, 'Son Tüketim Tarihi' geçmiş olan ve bozulma riski taşıyan süt ürünleri, et ve et mamulleri, tavuk, balık gibi hassas gıdaların kesinlikle satışı yapılamayacak. Bu tür ürünlerin son kullanma tarihlerinin geçmesi durumunda derhal raflardan kaldırılması zorunlu hale getiriliyor. Bu kurala uymayan işletmelere yönelik ciddi yaptırımlar uygulanacağı belirtildi.
Makarna, bakliyat, un, şeker, çay, kahve, konserve ürünler gibi raf ömrü uzun olan ve tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş olsa bile tazeliğini koruyan ürünler için yeni bir satış modeli hayata geçiriliyor. Bu ürünler, marketlerde diğer ürünlerden tamamen ayrılmış, özel olarak belirlenmiş ve açıkça etiketlenmiş reyonlarda satışa sunulabilecek. Bu özel reyonlarda yer alacak ürünlerin tamamının, tüketiciler tarafından kolayca görülebilecek şekilde, tavsiye edilen tüketim tarihlerinin geçtiği bilgisiyle birlikte etiketlenmesi gerekecek. Bu sayede tüketiciler, bilinçli bir şekilde bu ürünleri tercih edip etmeme kararını verebilecekler. Bu uygulamanın temelinde yatan felsefe, henüz güvenli olan gıdaların israfını önlemek ve tüketicilere daha uygun fiyatlı seçenekler sunmaktır.
Tarım ve Orman Bakanlığı, bu yeni düzenlemenin ülke genelinde sorunsuz bir şekilde uygulanabilmesi için tüm il müdürlüklerine detaylı talimatlar gönderdi. Denetim ekipleri, marketlerde ve diğer gıda satış noktalarında oluşturulan bu özel reyonları düzenli olarak kontrol edecek. Yapılacak denetimlerde, kurallara uygunluk, etiketlemelerin doğruluğu ve ürünlerin güvenliği titizlikle incelenecek. Şüpheli görülen veya mevzuata aykırı olduğu tespit edilen ürünlerden numuneler alınarak laboratuvar ortamında incelemeler gerçekleştirilecek. Son tüketim tarihi geçmiş, yani insan sağlığı için risk taşıyan ürünlerin satışını yapan işletmelere hem yüksek idari para cezaları kesilecek hem de bu ürünlere el konulacak. Bu yeni düzenleme ile gıda israfının azaltılması hedeflenirken, halk sağlığının korunması da en üst düzeyde tutulacaktır.
