Kurak Çöllerde Şaşırtıcı Keşifler: Gizemli Tüneller ve Binlerce Yıllık Buzul
Dünyanın en kurak ve zorlu coğrafyalarından biri olan Afrika kıtasındaki Namibya, Orta Doğu'daki Umman ve Suudi Arabistan'da yapılan jeolojik incelemeler, bilim insanlarını hayrete düşüren bulgularla sonuçlandı. Bu bölgelerdeki antik mermer ve kireç taşı oluşumlarının derinliklerinde, daha önce fark edilmemiş, mikroskobik düzeyde gizemli tüneller tespit edildi. Bu fosilleşmiş yapılar, kayaların dış yüzeyinde hiçbir belirti vermezken, yalnızca laboratuvar ortamında dikkatlice cilalanmış kaya kesitlerinde görülebiliyor.
Profesör Cees Passchier liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi tarafından yürütülen çalışmalarda, bu sıra dışı tünellerin, karbonatlı kayaçları parçalayabilen ve henüz bilimsel olarak tam olarak sınıflandırılmamış bir tür endolitik mikroorganizma tarafından oluşturulduğu hipotezi ortaya atıldı. Her bir tünelin çapının bir milimetreden az olduğu, ancak derinliklerinin birkaç santimetreye ulaşabildiği belirlendi. Dikkat çekici bir şekilde, bu tüneller birbirine paralel ve düzenli aralıklarla, dikey bir biçimde sıralanmış durumda. Tünellerin iç yüzeylerinin, çevreleyen kayalardan farklı olarak demir, manganez ve nadir toprak elementleri açısından fakir olduğu; ancak organik karbon, fosfor ve kükürt açısından zengin olduğu saptandı.
Araştırmacılar, tünellerin birbirini kesmeden, belirli bir mesafeyi koruyarak büyümesini, mikroorganizmaların çevresel kimyasal değişimlere karşı gösterdiği bir tür 'mekansal kaçınma' tepkisi, yani 'kemotaktik davranış' olarak yorumluyor. Bu bulgular, yalnızca söz konusu üç coğrafyada gözlemlenmiş olup, mikroorganizmaların kesin sınıflandırılması ve bu tünellerin oluşum mekanizmalarının tam olarak anlaşılması için çalışmaların sürdüğü belirtiliyor.
Bununla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'nin New Mexico eyaletinde, çöl ikliminin hüküm sürdüğü bir bölgede, 3.000 yıldan daha uzun süredir erimediği tespit edilen devasa bir buz tabakası keşfedildi. Bölgedeki Bandera Volkanı yakınlarında bulunan bir buz mağarası, çevresindeki aşırı yüksek sıcaklıklara rağmen neredeyse 3.400 yıldır donuk kalmayı başarmış. Mağaranın içindeki sıcaklığın binlerce yıl boyunca sıfırın altında seyretmesi, burayı adeta doğal bir buzdolabı haline getirmiş. Mağaraya dışarıdan sızan yağmur ve kar sularının içeri girer girmez donarak birikmesiyle oluşan bu buz tabakasının günümüzdeki kalınlığının altı metreye ulaştığı rapor edildi.
