Prof. Dr. Üşümezsoy'dan Şaşırtan Tahmin: Malatya Depremini 15 Gün Önce Bildi
Malatya'nın Battalgazi ilçesinde meydana gelen 5.6 büyüklüğündeki deprem, bölge halkında endişeye neden olurken, Prof. Dr. Şener Üşümezsoy'un depremi yaklaşık 15 gün önceden tahmin ettiği ortaya çıktı. Gazeteci Sevilay Yılman, kişisel gözlemlerini ve Prof. Dr. Üşümezsoy ile olan iletişimini aktararak, bilim insanının ne denli isabetli öngörülerde bulunduğunu gözler önüne serdi. Yılman, "Malatya’daydım. Ve şu alttaki açıklamayı yaptıktan sonra hocamı 5 Mayıs’ta aradım. 'Battalgazi’de stres birikti Sevilay. Evet orada 5.5, 5.6 gibi bir deprem bekliyorum kısa zamanda' demişti. Gerçekten inanılmaz bir bilim insanı. Tek kelime ile bravo!" ifadeleriyle Üşümezsoy'un bilimsel yeteneğine duyduğu hayranlığı dile getirdi.
Depremin ardından Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, bölgedeki durumu değerlendirdi. Başkan Er, sarsıntının oldukça güçlü olduğunu ve 4.4 kilometre gibi sığ bir derinlikte meydana gelmesi nedeniyle şiddetli hissedildiğini belirtti. Şu ana kadar herhangi bir olumsuz ihbarın ulaşmadığını vurgulayan Er, "Güçlü bir sarsıntı oldu. 4.4 km derinliği olduğunu öğrendik, o nedenle şiddetli hissettik. Şu ana kadar herhangi bir ihbar gelmedi. Çok şiddetli hissettik" şeklinde konuştu. Depremin ardından okullarda eğitim faaliyetlerine ara verilerek öğrencilerin güvenli bir şekilde sınıflardan çıkarıldığı bilgisi paylaşıldı.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre, saat 09.00 sularında merkez üssü Battalgazi ilçesi olan 5.6 büyüklüğündeki depremin, 7.03 kilometre derinlikte gerçekleştiği kaydedildi. Malatya'nın yanı sıra çevre illerde de hissedilen deprem, Diyarbakır, Kahramanmaraş ve Adıyaman gibi şehirlerde yaşayan vatandaşlar tarafından da güçlü bir şekilde algılandı. Elazığ Valiliği de konuyla ilgili bir açıklama yaparak, kentte deprem kaynaklı herhangi bir hasar ihbarının olmadığını bildirdi. Valilik açıklamasında, "İlimizde de hissedilen deprem sonrasında ilimizdeki AFAD, 112 ihbar hatlarına herhangi bir hasar ihbarı yapılmamıştır. Bütün birimlerimiz depremin ilimizdeki etkilerini yakından takip etmektedir" denildi.
Malatya'daki depremin ardından deprem bilimcilerinden de ilk değerlendirmeler gelmeye başladı. Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, bu depremin 6 Şubat 2023'teki büyük depremlerin bir artçısı olduğunu öne sürerek, "Bugün Malatya’da olan M5,6 büyüklüğündeki deprem 6 Şubat 2023 yılında olan toplam sekiz büyüklüğündeki bir gerginlik boşalmasına denk gelen büyüklükteki dört depremin artçısıdır. Jeofizik olarak gelecek günlerde daha büyük bir deprem olabilir mi sorusunu yanıtlama olasılığı yoktur. Ancak 1:55 yıllık deprem bilimci olarak böyle bir beklentim yok. M5,6’lık deprem bölgede betonarme yapılarda yıkıntı yapmaz. Ancak taş köy evlerinde duvar çatlamaları, baca yıkılmaları, minarelerde çatlamalara neden olabilir" açıklamasını yaptı. Öte yandan Prof. Dr. Süleyman Pampal, Malatya'nın çevresindeki fay hatlarının yüksek büyüklükte deprem üretme potansiyeline dikkat çekerek, özellikle Yedisu Fayı'nın önemine vurgu yaptı. Pampal, 200-250 yıldır kırılmayan ve 7.4 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeli taşıyan Yedisu Fayı'nın enerji biriktirdiğini ve bu tür sarsıntıların bir gösterge olabileceğini belirtti.
Bingöl Üniversitesi Enerji, Çevre ve Doğal Afet Araştırmaları Merkezi Müdürü Dr. Kenan Akbayram da Yedisu Fayı'nın sismik açıdan kritik bir bölge olduğunu vurguladı. Akbayram, yaklaşık 240 yıldır kırılmamış olan bu fay segmentinin, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun doğu ucunda yer aldığını ve geçmişte 7.2 büyüklüğüne varan depremler ürettiğini belirtti. Akbayram, bu tür analizlerin kamuoyunu korkutmak amacıyla değil, risk azaltma politikalarına veri sağlamak amacıyla yapıldığını ekledi. Jeodezik ve paleosismolojik çalışmaların fayın anlaşılması için sürdürüldüğünü ve derin yapı modellemelerinin geliştirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi. Bu tahminler, deprem bilimi alanındaki öngörülerin önemini ve bilim insanlarının bu konudaki hassasiyetini bir kez daha ortaya koydu.
