E-Ticarette Yapay Zeka Devrimi: Hukuki Belirsizlikler Aşılmalı
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan kapsamlı bir rapor, Türkiye'deki e-ticaret sektöründe yapay zeka teknolojilerinin ne denli yaygınlaştığını gözler önüne serdi. Yapılan detaylı analizler sonucunda, ülkemizdeki e-ticaret firmalarının yaklaşık olarak yüzde 84'ünün, ürün ve hizmetlerini tanıtmak amacıyla metin ve görsel içerik üretimi gibi alanlarda yapay zekadan aktif olarak faydalandığı ortaya kondu. Bu durum, dijitalleşme sürecinde yapay zekanın sunduğu imkanların ne kadar hızlı benimsendiğinin somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın 'Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü' başlıklı raporu, sektördeki teknolojik adaptasyonu mercek altına alırken, işletmelerin yapay zekayı benimseme düzeylerini de ayrıntılı bir şekilde ele aldı. Elde edilen bulgulara göre, ankete katılan e-ticaret işletmelerinin yaklaşık dörtte üçü, yani yüzde 75'i, çeşitli seviyelerde yapay zeka araçlarından yararlanıyor. Bununla birlikte, raporun dikkat çekici bir diğer tespiti ise, işletmelerin büyük bir kısmının bu gelişmiş teknolojiyi henüz başlangıç aşamasında ve sınırlı kapasitelerde kullanıyor olması. Ankete katılanların yüzde 38,6'lık bir kesimi yapay zekayı deneme amaçlı, çok düşük seviyede kullanırken, yüzde 25,1'lik bir grup ise düşük-orta düzeyde bir entegrasyon sağlamış durumda.
Yapay zeka teknolojilerinin e-ticaretteki kullanım amaçları incelendiğinde, en belirgin eğilimin içerik üretimi üzerine yoğunlaştığı görülüyor. Son 12 aylık süreçte yapılan çalışmalarda, işletmelerin yüzde 83,4'ü yapay zekayı, sundukları ürünlerin tanıtımına yönelik çekici metinler ve görseller hazırlamak için birincil araç olarak kullanmış. Bunun yanı sıra, müşteriyle etkileşimde yapay zeka destekli sohbet robotları (chatbot) da önemli bir yer tutuyor; bu amaçla yapay zekadan yararlananların oranı yüzde 24'e ulaşmış durumda. Daha kişiye özel ürün tavsiyeleri sunma hedefiyle yapay zekayı kullanan işletmelerin oranı yüzde 19,9 iken, sesli komutlarla ürün arama veya sipariş verme gibi işlevler için bu teknolojiyi kullananların oranı ise yüzde 16,8 olarak kaydedildi.
Rapora göre, e-ticaret sektöründeki işletmelerin neredeyse yarısı, son bir yıl içinde hazır yapay zeka çözümlerini satın alma yolunu seçmiş. Bu kapsamda, işletmelerin yüzde 48,4'ü, doğrudan yapay zeka tabanlı ürünler, yazılımlar veya hizmetler tedarik etmeyi tercih etmiş. Teknolojik yetkinliği artırma çabaları çerçevesinde, firmaların yüzde 20,4'ü çalışanlarına temel düzeyde yapay zeka eğitimleri sunarken, yüzde 14,1'lik bir kesim ise bu alana özel personel istihdam etmiş veya mevcut çalışanlarını bu yöne yönlendirmiş. Ayrıca, dışarıdan profesyonel destek veya danışmanlık hizmeti alan işletmelerin oranı da yüzde 13,4 olarak belirlenmiş. Ancak, yapay zeka kullanımını teşvik etmenin önündeki en büyük engel olarak hukuki ve düzenleyici belirsizlikler öne çıkıyor. İşletmelerin karşılaştığı temel sorunlar arasında, bu teknolojilerin kullanımı ve entegrasyonuyla ilgili net kuralların ve standartların eksikliği başı çekiyor. Bu durum, yatırım kararlarını zorlaştırırken, sektörün tam potansiyeline ulaşmasının önünde ciddi bir engel teşkil ediyor. Finansman bulma zorlukları ve yapılan yatırımların geri dönüşünü öngörmedeki güçlükler de işletmelerin karşılaştığı diğer önemli engeller arasında yer alıyor.
