Ekonomik Daralma Vatandaşın Alışveriş Alışkanlıklarını Değiştirdi
Türkiye'de yaşanan ekonomik sıkıntıların derinleşmesiyle birlikte, vatandaşların internet üzerinden yaptığı alışverişlerde önemli değişimler gözlemleniyor. Ticaret Bakanlığı tarafından 'E-Ticaretin Görünümü Raporu' başlığıyla yayımlanan son veriler, bu değişimlerin boyutunu ortaya koyuyor. Raporda, özellikle market markalı ürünlere olan ilginin arttığı ve tüketicilerin bütçe dostu seçeneklere yöneldiği belirtiliyor. Bu durum, genel ekonomik gidişatın hane halklarının harcama alışkanlıkları üzerindeki etkisini net bir biçimde gösteriyor.
Rapora göre, market markalı ürünlerin tercih edilme oranlarında dikkat çekici bir yükseliş yaşanıyor. Bu kategoride en çok rağbet gören ürün yüzde 69.2 ile süt olurken, onu yüzde 58.9 ile köfte gibi temel gıda maddeleri takip ediyor. Ayrıca, ev ihtiyaçları arasında yer alan bulaşık makinesi deterjanı da yüzde 51.8'lik oranla listede üst sıralarda yer alıyor. Ayçiçek yağı ve şeker gibi temel mutfak malzemeleri de sırasıyla yüzde 50.7 ve 48.6 ile vatandaşların en ucuz seçenekleri tercih ettiğini kanıtlar nitelikte. Bu veriler, zorunlu ihtiyaçların karşılanmasında fiyat hassasiyetinin ne kadar arttığını gözler önüne seriyor.
Ekonomik baskıların bir diğer yansıması ise ikinci el ürün piyasasında yaşanıyor. Rapor, ikinci el alışveriş hacminde rekor bir artışa işaret ediyor. 2024 yılında 9.8 milyar liralık bir işlem hacmi ve 17.5 milyon adetlik işlem sayısına ulaşan ikinci el pazarı, 2025 yılı itibarıyla muazzam bir büyüme kaydetti. Bu hacim, bir önceki yıla göre yüzde 122'lik bir artışla 21.8 milyar liraya fırladı. Satılan ürün adedi ise yüzde 34'lük dikkat çekici bir oranla 23.6 milyon adede ulaştı. Bu durum, tüketicilerin hem ekonomik nedenlerle hem de sürdürülebilirlik bilinciyle ikinci el ürünlere yöneldiğini gösteriyor.
Ticaret Bakanlığı'nın raporunda, ikinci el ürün kategorileri de detaylı olarak incelenmiş. Otomotiv sektörü 'ikinci el araç' olarak ayrı bir başlıkta ele alınırken, giyim, elektronik eşyalar, oyuncaklar, anne ve bebek ürünleri, beyaz eşyalar ve kitaplar gibi çeşitli ürünlerin ikinci el satışları 'sürdürülebilir e-ticaret' başlığı altında değerlendirilmiş. İkinci el pazarında en büyük payı yüzde 54.6 ile giyim, ayakkabı ve aksesuarlar alıyor. Bu kategoriyi, yüzde 9.8 ile anne ve bebek ürünleri takip ediyor. Bu çeşitlilik, ikinci el pazarının sadece belirli ürün gruplarıyla sınırlı kalmadığını, geniş bir yelpazede tüketicilerin ihtiyaçlarını karşıladığını ortaya koyuyor.
